Starcie pod Krasnobrodem to jeden z wielu przykładów świetnego wyszkolenia polskiej kawalerii walczącej na polach bitew wojny obronnej Polski w 1939 r. To właśnie tu, pod Krasnobrodem miała miejsce ostatnia w historii dziejów bitwa kawaleryjska, w której starły się kawaleria polska i kawaleria niemiecka.
23 września 1939 r. szwadrony z 25 pułku Ułanów Wielkopolskich z Nowogródzkiej Brygady Kawalerii gen. Władysława Andersa starły się z niemieckim przeciwnikiem. Pułk, dowodzony przez ppłk. Bohdana Stachlewskiego, otrzymał zadanie zająć miejscowość, a następnie kierować się do Majdanu Sopockiego. Ułani 2 szwadronu rtm. Henryka Leliwy-Rojcewicza natknęli się we mgle na niemieckie oddziały piechoty. Udało im się jednak ukryć przed zmasowanym atakiem karabinów maszynowych. Niemcy z 8 Dywizji Piechoty, pod dowództwem generała dywizji Kocha, zostali zaskoczeni nagłym atakiem polskich kawalerzystów i wycofali się z miejscowości. 3 szwadron (d-ca rtm. Zygmunt Orłowski) i 4 szwadron (d-ca rtm. Antoni Pieściuk) miały współdziałać ze sobą w opanowaniu terenu miejscowości. Niedługo później na pole walki dotarła Nowogródzka Brygada Kawalerii, pod dowództwem por. Tadeusza Gerleckiego z zadaniem zdobycia Krasnobrodu, tj. opanowania wzgórza na zachód od Krasnobrodu, a po jego zajęciu wyjść na tyły Niemców zajmujących znajdujący się tam klasztor. Polacy natknęli się na oddział kawalerii wschodniopruskiej i tu rozegrała się ostatnia w historii Europy bitwa konnicy na broń białą. Niemcy na ciężkich koniach, idący z góry, byli pewni zwycięstwa i liczyli na zepchnięcie lekkich oddziałów polskiej kawalerii. Porucznik Gerlecki został zaatakowany przez niemieckiego dowódcę, jednak w tym momencie kapral Mikołajewski przyszedł na pomoc i ciosem w plecy powalił Niemca. Po stracie dowódcy niemieccy kawalerzyści rzucili się do ucieczki.
Niestety goniący ich polscy ułani dostali się w zmasowany ogień karabinów maszynowych. Doszło do ogromnych strat w ludziach i koniach. Zginął porucznik Gerlecki.
W tym czasie też ułani otrzymali wsparcie ogniowe z 9 Dywizjonu Artylerii Konnej, którzy ostrzelali niemieckie tabory i klasztor. W rezultacie polskim oddziałom udało się zdobyć klasztor. Rozbili sztab niemiecki 8 Dywizji Piechoty, wzięli do niewoli 100 Niemców i uwolnili 40 polskich żołnierzy.
Zwycięstwo to jednak nie trwało długo, gdyż już w dniach 24 – 25 września 1939 roku rozegrała się druga bitwa pod Krasnobrodem, która zakończyła się kapitulacją polskich oddziałów.
23 września obchodzone jest święto patrona Szkoły Podstawowej w Krasnobrodzie. Na patrona szkoły wybrano właśnie 25 Pułk Ułanów Wielkopolskich, mający wspaniałą i chwalebną tradycję. W szkolnej Izbie Pamięci można zobaczyć unikalny zbiór pamiątek i dokumentów związanych z 25 Pułkiem Ułanów Wielkopolskich. To tam wykonane zostały powyższe fotografie.
